Math en Maria Ramakers – “Je moet wel bezig blijven.”

Ik had al een werktitel bedacht voor dit interview met Math, iets met vloeibaar goud en stekende angels. Het vloeibare goud, de honing, is volop aanwezig in huize Ramakers, de spitse angels zijn nergens te bekennen. Een misverstand dient meteen uit de weg geruimd te worden. Math die de deur voor mij opende en me binnenliet begroette ik als een van de weinige imkers van Heerlerbaan. ‘Ik ben geen imker’, zegt Math meteen. Ik dacht nog, hij wil misschien bijenhouder genoemd worden en de term imker is niet meer gebruikelijk. Maar nee, hij maakt het meteen duidelijk. Hij houdt geen bijen, sterker nog, hij moet niets hebben van die stekende beesten.

Eenmaal gezeten bij een heerlijke kop koffie, gezet door Maria, zijn echtgenote, vertelt Math hoe het zit. De imker Ramakers, zijn vader, is inmiddels overleden. Die had een goedlopende en op de Heerlerbaan zeer bekende imkerij aan de Kaldebornweg. Daar kwam een eind aan toen het huis daar weg moest om plaats te maken voor een nieuwe weg [Johannes XXIIIe-singel] en de wijk [Caumerveld]. In datzelfde jaar stierf Math’s moeder. ‘Dat was geen leuk jaar toen.’ Hij wijst op een tekening van zijn ouderlijk huis van Delnoy aan de muur. ‘We zijn wel hét adres voor goede honing gebleven op de Heerlerbaan.’ Hij heeft de verkoop van de honing overgenomen van zijn vader. Heerlijke honing van diverse imkers uit de nabije en verdere omgeving. Maar bijen: ‘er vliegen er hier net zo veel als bij jou in de tuin’.

Afbeelding1

Vloeibaar goud

Er is net een nieuwe lading honing binnen, die wordt geleverd in emmers van 15 en 25 kg, in totaal 150 kg. Dat moet verwerkt worden, dat doen Math en Maria samen in potten zoals ze bijna alles samen doen. Die worden vervolgens geëtiketteerd. ‘Het verbaast me niet dat mensen denken dat ik imker ben, omdat ze me kennen van de honing. Ik vond het wel interessant natuurlijk wat mijn vader deed, maar die stekende bijen vond ik maar niks. Vader werd regelmatig gestoken. Hij deed zijn werk ook zonder gezichtsmasker of handschoenen. Maar dan kwam hij naar binnen, nam een mes uit de keukenla en krabde de angels uit zijn arm, daar maakte hij zich helemaal niet druk om. Met de bij die gestoken had, liep het slechter af, die stierf.’

Maria vertelt over lastige klanten die af en toe voorbijkomen: ‘Er was er een die wilde uit elk potje proeven. Ik ga natuurlijk een heel eind mee met klanten, maar ze kunnen het ook te bont maken. Dan zet ik ze zo buiten de deur.’ ‘Hoe durf je dat te doen’, vroeg mijn zoon toen. ‘Ik weet het ook niet zei ik toen, maar deze ging echt te ver. Mensen komen ook gewoon achterom wandelen, en vragen of de bessen te koop zijn. Misschien door dat bord Honing te koop dat aan de muur hangt. We houden dus de poort dicht ‘s nachts. Die bessen zet ik wel te koop als ik er genoeg heb. We hebben heel wat soorten, onder andere de Jostabes, een kruising van kruisbes en zwarte bes [Johannesbeere en Stachelbeere – red.], en de witte aalbes, een heel lekkere bes.’

De verenigingen

Gevraagd naar de verenigingen waarvan ze lid zijn, komen er ook weer vele herinneringen boven drijven. ‘De carnaval staat weer voor de deur, vroeger sprongen we altijd mee, tegenwoordig doen we het wat rustiger aan. We gaan nog wel naar zittingen zoals de poefelezitting in Heerlen. De optocht staat ook altijd op het programma. Jarenlang hebben we,’ Math glimlacht naar Maria, ‘gezongen bij de Klumpkes Blumkes, een begrip op de Heerlerbaan. Jammer genoeg bestaan ze niet meer. Dat was een mooie tijd, nietwaar Maria.’

Afbeelding2

Maria vult aan: ‘We hebben gezongen bij Onger os, de Klumpkes Blumkes, en Polyhymnia. Bij die laatste zit ik in het bestuur van het damescomité, sinds 1989 als  penningmeester. Ik wilde wel vaker stoppen, maar: “ich dink het effe neet, riskeer het dich neet”, kreeg ik dan te horen. En dan ging je gewoon weer verder’, zegt Maria lachend. Het is wel steeds moeilijker om nieuwe leden te krijgen, dat geldt voor alle verenigingen. De jeugd heeft daar niet veel behoefte meer aan.’

Math vervolgt: ‘Ik ben geboren kort na de oorlog en nooit weg geweest van de Heerlerbaan. Ik ben geboren in de Keerweg en in 1959 verhuisd naar de Kaldebornweg. In 1969 ben ik met Maria getrouwd, samen hebben we twee zonen, Patrick en Roger. In 1970 hebben we dit huis gekocht en in 1972 zijn we ingetrokken na een grote verbouwing. Ik heb altijd graag gezongen, ik ben actief lid bij Polyhymnia, maar ook zeer betrokken bij de buurtvereniging hier. Daar zit ik ook al heel lang in het bestuur. Die buurtvereniging bestrijkt een gebied van de bejaardenhuisjes tot aan de Erkstraat en de flats in de Meidoornstraat en Hagendoornstraat. In die flats is de animo voor de vereniging echter klein. Ik ben daar heel druk mee, nog steeds, maar ik doe het heel graag. Verder ben ik nog betrokken bij de Heerlerbaanse scouting, Don Bosco. Ook daar heb ik weer een bestuursfunctie gehad. Weet je, dat begint met meehelpen, het opbouwen van tenten en zo, wat mee organiseren en plotseling zit je weer in het bestuur van zo’n club.

De buurtvereniging is heel leuk, Maria helpt veel, we organiseren het Sinterklaasfeest, het zomerfeest, we doen aan bloemschikken. Er zijn meestal zo’n 35 mensen bij activiteiten, en dat mogen er wat mij betreft wat meer zijn. Mensen die komen, amuseren zich prima. Twee keer per jaar wordt er gekaart. Dat deden we vroeger in café De Watertoren, nu in het gemeenschapshuis. Het café was ons oude home. We organiseerden er veel kindermiddagen rond de carnaval. De ouders kwamen dan mee, we hadden veel plezier samen.

Voetbal heeft me nooit getrokken, ik heb als tienjarig toeschouwertje ooit een bal tegen mijn hoofd gehad, sindsdien moest ik er niets meer van hebben. Met de buurtvereniging organiseren we ook elke twee jaar een busreis. Zo waren we al bij de Floriade, in Brussel, Hasselt, Arcen, maar ook in een wijnkelder in het Ahrtal en in het chocolademuseum in Keulen. Het is een actieve vereniging. Oorspronkelijk was er alleen de tweejaarlijkse reis en het Sinterklaasfeest. Toen Loek Damen en ik van het bestuur deel uit gingen maken, besloten we om meer activiteiten te organiseren, de vereniging aantrekkelijker te maken. Bloemschikken, het kaarten en gezamenlijke wandelingen kwamen er toen bij. En het zomerfeest. Deze feesten werden lang gehouden bij May Schuurman, die had een mooie schuur achterom, maar die ging verhuizen. We hebben het toen een paar jaar hier achterom georganiseerd, daarna boden ook anderen zich aan om het bij hen te organiseren. Een man of tien regelt de boel en helpt mee opbouwen. Vrijdags bouwen we op, zaterdag het feest en zondagsochtends opruimen. Dat gaat nu heel geroutineerd, het zijn twee flinke tenten, een van 8×3 en een van 6×4. Veertig mensen zijn er altijd wel. Ik houd van het verenigingsleven. Je leert veel mensen kennen. Niet alleen collega’s van het werk, maar al die mensen die hobby’s delen.’

De meubelmaker

Ik spreek Math aan als timmerman, maar hij corrigeert me snel. ‘Timmeren is het grovere werk, kozijnen en deuren, ik ben geleerd meubelmaker, daar komt meer bij kijken, tot en met het vakdiploma. Ik was blijkbaar goed en werd gevraagd of ik leraar meubelmaker wilde worden, maar daar heb ik voor bedankt. Ik wilde aan de slag. Ik heb voor diverse bedrijven gewerkt en sinds 1974 werk ik ook hier achter in mijn eigen werkplaats. Ik heb altijd graag met mijn handen gewerkt. Ik deed heel veel draaiwerk maar na de jaren zeventig was daar geen vraag meer naar, dat was te ouderwets. Een jaar of vier geleden kwam ik mensen tegen van het houtdraaiersgilde, een Belgische club. Sindsdien werken we met veel plezier samen en maken diverse houten producten.’

Math laat me enkele werkstukken zien. Het meest in het oog valt een houten vaas die naast een fauteuil staat, zeker een meter hoog. ‘Is die waterdicht’, vraag ik. ‘Honderd procent’, zegt Math. We lachen wat, terwijl ik het gladgepolijste hout streel. Hij toont nog enkele houten hangers van samengestelde houtsoorten, in smaakvolle vormen en kleuren. Maria opent een kistje met houten ringen, waarvan enkele kunstig ingelegd. Prachtig werk. Dan pas kijk ik goed rond. Ik zie vazen, kandelaars, schalen en kommen. Math ziet mijn bewonderende blikken: ‘Ja, het is mooi spul dat hout.’ Hij straalt. ‘De kasten, de tafel, alles van mijn hand.’ Ik vraag of het houtbewerken nu op een lager pitje staat. Math zegt dat hij er nog behoorlijk druk mee is, ik maak veel in opdracht, en word nogal eens gevraagd iets te maken. En verder hobbymatig veel draaiwerk. Dat probeer ik dan te verkopen op markten waar we af en toe aan deelnemen.

Aan dit huis hebben we veel werk gehad, het was wel een kleine bouwval. Mijn vader heeft ons omgepraat, daar moet je doorheen kijken zei hij. We hebben er twee jaar aan gewerkt. We hebben flink bijgebouwd, het was heel klein. In de keuken was geen aanrecht, in plaats daarvan stond er een emmer. Twee jaar zijn we ermee bezig geweest. Later hoorde ik van een voorbijganger: “had ik hem maar voor zijn kop geslagen”, ze had het over haar man, zij wilde het huis kopen indertijd, maar haar man wilde niet, te veel werk. “Als ik zie wat jullie ervan gemaakt hebben.” Het huis zou oorspronkelijk afgebroken worden, maar de gemeente ging akkoord met onze plannen. We hebben er een mooi thuis van gemaakt, we wonen hier graag, maar je moet wel bezig blijven.

Afbeelding3

Ter afsluiting van het gesprek neemt Math me mee naar zijn werkplaats. Daar heeft hij ruimte, licht en zijn machines. In de ogenschijnlijke chaos – overal ligt en staat hout – staan overal producten van zijn hand: groot, klein, ruw, gepolijst, beschilderd of niet. Zelfs een houten watertoren ontbreekt niet, schitterend. Wanneer hij zijn werk in zijn handen neemt streelt hij het zacht, hij geniet zichtbaar. ‘Zal ik een foto maken?’, vraag ik. ‘Ja, doe maar’, zegt Math. De oorspronkelijke bescheidenheid maakt plaats voor een man die trots in de lens kijkt.

Tekst en foto’s: Jan Hendriks

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s